Γράφει η Ελένη Παπατσώρη

Στροφή προς την ανατολή, μας λέει η ετυμολογία της. Όμως την χρησιμοποιούμε και για να καθορίσουμε την θέση μας σε σχέση με  τα τέσσερα  σημεία του ορίζοντα .Ανατολή-Δύση-Βορράς -Νότος. Όπως επίσης και για να δείξουμε πως είμαστε κύριοι γνώστες για κάποιο ζήτημα.
Προσανατολίζομαι- κατατοπίζομαι.

Πώς  να πετύχουμε τον προσανατολισμό μας;

Με την  μαγνητική πυξίδα. Η μαγνητική βελόνη δείχνει πάντοτε το βορρά.

Χωρίς αυτήν μπορούμε;

 Βεβαίως  με πυξίδα τον ήλιο. Την ώρα που ανατέλλει ή την ώρα που δύει ή την ώρα του μεσημεριού αν προσπαθήσουμε να τον κοιτάξουμε θα έχουμε στραμμένο το σώμα μας προς τον Νότο και τότε το αριστερό μας χέρι  θα δείχνει την Ανατολή και το δεξί μας τη Δύση, ενώ θα έχουμε την πλάτη στο  Βορρά. Αν όμως είναι νύχτα, πυξίδα μας θα είναι η πολική άρκτος. Η ουρά της θα μας δείχνει τον Βορρά.

Άλλος τρόπος προσανατολισμού (εμπειρικός),με πυξίδα μία μυρμηγκοφωλιά, είναι να προσέξουμε στην τρύπα της το βουναλάκι, το χώμα απέξω είναι προς το Βορρά ή μία εκκλησία το ιερόν της δείχνει την Ανατολή  ή ένα νεκροταφείο οι προσόψεις των μνημάτων δείχνουν την Ανατολή ή ακόμα και ένα κυπαρίσσι ως πυξίδα, θα παρατηρήσουμε προσεκτικά  μία μικρή κλίση προς το νότο διότι συνήθως το γέρνει ο βοριάς.

Στα ζώα υπάρχει ο προσανατολισμός;

Βεβαίως .Βγαίνουν στο δάσος για την τροφή τους και γυρίζουν στην φωλιά τους. Τα έντομα οι μέλισσες επίσης. Τα αποδημητικά πτηνά, χελιδόνια και άλλα, αυτό κι΄ αν είναι εκδήλωση προσανατολισμού. Ποια είναι η πυξίδα τους; Κάποιοι φυσιολόγοι μιλούν για έκτη αίσθηση (κιναίσθηση) που ερεθίζεται από τον γήινο μαγνητισμό, άλλοι για λεπτό συνδυασμό  της λειτουργίας της όρασης, της ακοής, της όσφρησης και με την μνήμη τους δημιουργείται ο συνειρμός.

Στα φυτά;

Βεβαίως. Πυξίδα είναι ο  χλωροπλάστης  του φύλλου που ερεθίζεται από το φως. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το φυτό πίσω από το παράθυρο που στρέφει την καλή του όψη προς το φως.

Στην αρχιτεκτονική δημιουργία του ανθρώπου ανά τους αιώνας;

 Εδώ θα πούμε βεβαιότατα. Πυξίδα είναι ο ήλιος (ανατολή).Οι  λαοί της ανατολής (Μεσοποταμία-Αίγυπτος), αλλά και της κεντρικής Αμερικής, λάτρευαν τον ζωογόνο ήλιο και  γι΄ αυτό είχαν την πρόσοψη των ναών τους προς αυτόν. Όμως και στην αρχαία Ελληνική και Ρωμαϊκή αρχιτεκτονική, την πρόσοψη των ναών τους προς τον  ήλιο την είχαν, ώστε το φως, όταν ανατέλλει ο ήλιος, να λούζει το λατρευτικό άγαλμα του θεού.

Στην  Νέα Ελληνική θρησκεία οι Ναοί επίσης  προς  ανατολάς   έχουν το ιερό τους. Πυξίδα πάλι ο ήλιος.

Στους μουσουλμανικούς ναούς πυξίδα χρησιμοποιούν την  Μέκκα.(Ιερή πόλη γέννησης του Μωάμεθ). Την ώρα της προσευχής όλοι στρέφονται προς αυτήν.

 Τα άλλα οικοδομήματα, πλην των ιερών, για προσανατολισμό χρησιμοποιούσαν  πυξίδα το κλίμα. Ο ήλιος και ο αέρας. Το σπίτι είχε κύρια όψη (ανατολικομεσημβρινή) νοτιοανατολική και όχι παράθυρα στο Βοριά. Σήμερα όμως; Όσον αφορά τον οικοδομικό σχεδιασμό των πόλεων λειτουργεί ως πυξίδα η εξοικονόμηση χώρου (αυξάνοντας το ύψος), η εξοικονόμηση χρόνου (αυξάνοντας την  ταχύτητα) και η εξοικονόμηση ενέργειας (αυξάνοντας τα τεχνικά μέσα). Όμως όλα αυτά δεν έχουν σχέση με την φύση (Ήλιος, αέρας,) με τα γνωστά αποτελέσματα. Το αφόρητο της σύγχρονης ζωής.

 Άλλος προσανατολισμός όσον αφορά τον κοινωνικό σχεδιασμό; Υπάρχει μπούσουλας ; Έχουμε  πυξίδα; Ξέρουμε που θέλουμε να πάμε την κοινωνία; Μάλλον όχι ή σίγουρα όχι. Η έκφραση ‘’Δεν μπορούμε να κάνουμε κάτι’’ ,‘’ Έτσι  είναι τα πράγματα σήμερα’’ το αποδεικνύει .Παραιτηθήκαμε. Την χάραξη του δρόμου την αφήσαμε στα χέρια και τα μυαλά των ολίγων ισχυρών. Σκοτεινά κέντρα εξουσίας κινούν τα νήματα  και εμείς εκτελούμε χωρίς αντίσταση.

Ας περάσουμε σε επίπεδο προσωπικό για τον καθένα μας.

Έχουμε μπούσουλα;

Η απάντηση μου είναι ναι .Η πυξίδα μας δείχνει την κατεύθυνση Ανατολή (γέννησή μας )   -δύση ( θάνατό μας) . Ο δρόμος ενδιάμεσα είναι η ζωή μας .
Πως θα περπατήσουμε αυτόν τον δρόμο;

 Μα με τη γνώση. Γνώση  του χρόνου, την ηλικία μας δηλαδή ,στα διάφορα στάδιά της. Γνώση του περιβάλλοντος. Τι έχουμε γύρω μας, από πρόσωπα, ζώα, φυτά. Γνώση  του τι προηγήθηκε πριν από εμάς .Τι ειπώθηκε και τι αποδείχθηκε. Εδώ είναι το κρίσιμο. Γνώση της θέσης μας της ύπαρξής μας στον χώρο – χρόνο  τελικά. Γνώση, ένα σίγουρο πηδάλιο για την πόρευση  της ζωής ,μας είπε ο Διοκλής.

Με Πυξίδα  λοιπόν, αυτήν που είπαμε ,να δείχνει το τέλος μας. Με κλεψύδρα που να μας δείχνει κάθε στιγμή ότι ο χρόνος λιγοστεύει. « Ο χρόνος είναι άπειρος» . Όχι όμως ο δικός μας. Θα γίνουμε πιο φυσιολογικοί, περισσότερο γήινοι, περισσότερο άνθρωποι τελικά. Θα αποκτήσουμε τρόπο ζωής χωρίς πισωγυρίσματα. «πισωγύρισμα άλογη συμπεριφορά ». Άγεται και φέρεται ο σημερινός Άνθρωπος. Χωρίς βούληση και κατεύθυνση. Παρασύρεται. Πελαγοδρομεί, δεν έχει μπούσουλα και θαλασσοδέρνεται λέει μία λαϊκή έκφραση.  

Γ’ αυτήν την κατάσταση υπάρχουν αιτίες. Τον θέλουν έτσι. Εύκολο!!! Να μην έχει προσανατολισμό. 

Να νομίζει ότι………..
«Το πούπουλο δεν πέταξε από μόνο του, αλλά το πήρε ο αέρας . 
Έτσι έγινε και με εμένα…..»
                                                       
 Σας  χαιρετώ.  Εις το επανιδείν.